Judaizm rabiniczny
Żydowskie przychówek spośród nauczycielem w Samarkandzie
Zburzenie świątyni jerozolimskiej oznaczało koniec kultu świątynnego i skoncentrowanie religii naokoło Biblii. położenie kapłanów na koniec zajęli rabini - dawni "uczeni w piśmie" nauczyciele religii, którzy odtąd gwarantowali konsekwencja wiary żydowskiej. Żydzi rozproszyli się po całym terenie cesarstwo Rzymskiego oraz państwa Partów. W tym okresie powstały charakterystyczne dla dzisiejszego judaizmu instytucje. Najważniejsze znaczenie miały dyskusje rabinów prowadzone w Jawne (132-90), które zaowocowały ostatecznym ustaleniem kanonu Biblii żydowskiej oraz obowiązującej interpretacji żydowskiego prawa religijnego. W Babilonie i Aleksandrii istniały dwójka współpracujące spośród sobą ośrodki religijne, które zawarły w Talmudzie - będącym rodzajem komentarza do Pięcioksięgu mojżeszowego - zasady judaizmu w warunkach wypędzenia. Talmud nie jest świętą księgą, podobnie w charakterze Biblia żydowska (zwana na mocy chrześcijan Starym Testamentem), ma wszak potęga obowiązującą dla ortodoksyjnego Żyda w kwestiach kultu, ubioru, odżywiania się, prawa cywilnego i karnego, obowiązującego w żydowskiej wspólnocie. Talmud jest spośród kolei interpretowany na mocy rabinów, których dogłębna wiedza pozwala na petryfikacja w konkretnej sytuacji, jakie postępowanie jest właściwe. właściwie podstawą judaizmu stała się nie wiara, jednak raczej maniera postępowania, w takim razie nieraz uważa się, iż nie ma sprzeczności między tożsamością żydowską tudzież brakiem wiary w Boga, pod warunkiem, iż choćby w pewnym stopniu przestrzegane będzie prawo. odsetek Żydów pod przywództwem Anana ben Dawida odrzuciła Talmud (767 r.) dając start religii karaitów. Talmud zawiera także pewne idee teologiczne, takie w charakterze idea ofiary symbolicznej, myśl Szechiny - owo jest Bożej Obecności, będącej wzdłuż i wszerz tam, dokąd zbierze się dziesięciu pobożnych Żydów, oraz regulacja stawiennictwa do nieustającego oczekiwania na Mesjasza, kto poprowadzi poddani Izraela do tyłu do Palestyny.
Dalsze przebieg zdarzeń judaizmu wiążą się spośród jednej strony spośród próbami racjonalistycznego uzasadnienia judaizmu, którego ukoronowaniem jest "Podręcznik błądzących" Mojżesza ben Majmona (Mojżesz Majmonidesa, 1136-1204) - uogólnienie myśli żydowskiej i filozofii Arystotelesa, tudzież spośród drugiej mistyczne spekulacje dotyczące tzw. Maasei Bereszit (Tajemnic Stworzenia). Podstawowe utwór mistyczne judaizmu, anonimowa Sefer Jecira, rozwija teorię o emanacji Boga w naukach o sefirot, osnutej naokoło "Merkaba" - tajemniczego boskiego rydwanu spośród wizji Ezechiela. w największym stopniu znaną szkołą mistycyzmu żydowskiego stała się Kabała, której "biblię" stanowi "Zohar" - utwór powstałe w XIII wieku w Hiszpanii. Wśród mistyków żydowskich trzeba także wymienić Izaaka Lurię (1535-1572) oraz twórcę chasydyzmu Baal Szem Towa (1700-1760). dalszy postęp myśli żydowskiej zdominował przedmiot antysemityzmu i stosunku wobec świata chrześcijańskiego i muzułmańskiego.
Nadzieje mesjańskie zmaterializowały się w ruchach sabataistów i frankistów, pochodzących od chwili nazwisk "mesjaszy" Sabbataja Cwi (1626-1676) oraz Jakuba Franka (1726-1791), które wszak zakończyły się konwersją religijną - pierwszego spośród nich na islam, tudzież drugiego - na chrześcijaństwo. Wstrząsem dla judaizmu był "Traktat teologiczno-polityczny" filozofa żydowskiego Barucha Spinozy, wydany w 1670 r., kto zaatakował pierwiastek judaizmu: objawienie, koncepcję narodu wybranego, wiarę w cuda, metodę objaśniania Biblii oraz jej autorstwo. Spinoza zbytnio swoje preferencje został wyklęty na mocy rodzimą gminę amsterdamską.
Zobacz też: rabinizm