Judaizm ortodoksyjny
Judaizm ortodoksyjny opiera się na pełnym stosowaniu Talmudu wcale codziennym; dzieli się na następujące nurty:
- haredim (judaizm ultraortodoksyjny) - mają negatywne stanowisko w stosunku do postępu kulturalnego i ograniczają do minimum kontakty ze światem zewnętrznym, tworząc swoiste getto. Domagają się niezmienionej normy tradycjonalizmu, noszą XIX-wieczne ubiory, nie skracają brody ani pejsów, rygorystycznie przestrzegają koszerności (koszerna jest nawet rozciągłość włosa na charakterystycznych, futrzanych kapeluszach). Kobiety noszą peruki. Ich stanowisko porządnie oddają słowa Mojżesza Sofera: "Wszystko co nowe, jest przez Torę zakazane". Niektórzy mają ujemny stosunek do świeckiego państwa Izrael, zaś niektórzy uważają nawet samo jego czas zbyt przejaw bałwochwalstwa.
- chasydzi - ruch zapoczątkował Baal Szem Tow prędzej Izrael Ben Eliezer (1700-1760). Chasydzi uznają wagę skrupulatnego wypełniania rytuałów, natomiast ważniejsze tekst ma bogobojność i wesołość ze służenia Bogu. Chasydzi gromadzą się naokoło wybitnych rabinów, zwanych cadykami, którzy zgodnie z ich przekonaniami są pośrednikami pośród światem Boga, zaś światem ludzi oraz uczą ich zaczerpywać myśl z przed kontakt. w wielu przypadkach zajmują się dociekaniami kabalistycznymi. ruch ten powstał na terenie dzisiejszej Ukrainy, terenowy i Białorusi, natomiast przetrwali tylko chasydzi, którzy uciekli przed Holocaustem do wujek sam jeden i Izraela. najbardziej znani są chasydzi bracławscy, lubawiccy i satmarscy. w wielu przypadkach pielgrzymują do terenowy do grobów cadyków m. in. z Kocka, Międzyrzecza, Leżajska, górska terytorium Kalwarii i Lelowa.
- nowoczesna ortodoksja aszkenazyjska (neoortodoksja), w Izraelu wyznawcy określani są jak datim - stworzona przez Rafaela Hirscha 1808-1888), rabina z Frankfurtu, którego hasłem było "Tora im derek erec" (Prawo z miejscowymi zwyczajami) chce pogodzić prawowierny judaizm ze współczesną kulturą, nauką i społeczeństwem. Żydzi wyznający ortodoksję nowoczesną noszą współczesne ubiory, chodzą ogoleni i nie izolują się od czasu świata zewnętrznego. większość Żydów ortodoksyjnych starsza się zoczyć kompromis pośród prawem żydowskim, zaś rolą zawodową i obowiązkami społecznymi. W ostateczności ich ortodoksja przypuszczalnie zawierzyć jeno na przynależności do synagogi ortodoksyjnej. ortodoksja dominuje w większości krajów zamieszkanych przez Żydów (z wyjątkiem USA), posiada rozbudowaną sieć szkolnictwa ze szkółkami niedzielnymi, jesziwami i uniwersytetami (Bar Ilan w Izraelu, Yeshiva University w Nowym Jorku). W Izraelu zajmuje pozycję religii urzędowej z (jednym z dwóch) Naczelnych Rabinów Izraela. Warszawska bóżnica im. Rywki i Zalmana Nożyków, jest według wyraźnego ufność fundatorów synagogą ortodoksyjną. Ortodoksyjni są podobnie wszyscy rabini zatrudnieni niedługo przez związek motłoch Wyznaniowych w RP, natomiast członkiem Gminy przypuszczalnie stać się każdy, obojętnie na stopnia religijności, kto podlega Prawu Powrotu Państwa Izraela (tzn. wystarczy, aby przynajmniej jedno z dziadków było Żydem).
- ortodoksja sefardyjska - podział Żydów na aszkenazyjskich i sefardyjskich wiąże się z dwoma ośrodkami żydowskimi we wczesnym średniowieczu: Niemcami i Hiszpanią. Sefardyjczykami nazywani są potomkowie Żydów hiszpańskich (wypędzonych w 1492 r.), zaś także portugalskich i włoskich, których łączyło używanie języka ladino i dialektów judeo- romańskich (tak w charakterze Aszkenazyjczyków zbiór znaków jidysz) oraz dziedzictwo kulturowe. Pewne różnice liturgiczne, prawne, w zwyczajach, w metodach studiów talmudycznych spowodowały powołanie sefardyjskiego Naczelnego Rabina Izraela.