Geneza judaizmu
menora (jest najważniejszym symbolem judaizmu) - ilustracja spośród XV wieku Zobacz więcej w osobnym artykule: dawny Izrael.
Judaizm wywodzi się spośród wierzeń Hebrajczyków, którzy najprawdopodobniej wchodzili w składnica koczowniczych plemion Habiru przybyłych aż do Syropalestyny zza Eufratu. Przechowywali oni tradycję o wędrówce Abrahama, którego uznają zbytnio swojego przodka spośród mezopotamskiego Ur aż do Kanaanu i przymierzu zawartym przez niego spośród Bogiem, kto obiecał mu liczne przychówek i we panowanie kraj Kanaan. Znakiem tego przymierza stało się obrzezanie. również przekazywano tradycje dotyczące potomków Abrahama (Awraham - אברהם): syna Izaaka (Icchak - יצחק), wnuka Jakuba (Jaakow - יעקב) (zwanego również Izraelem) i prawnuków: Rubena, Symeona, Lewiego, Judy, Issachara, Zabulona, Gada, Dana, Naftalego, Asera, Józefa i Beniamina - od momentu których schodzić w wyrobisko miało 12 plemion izraelskich. obrządek mówiła również o niewoli potomków Izraela w Egipcie (Micrajim - מצרים), o nowym przymierzu, jakie zawarł Przedwieczny Jahwe (JHWH - יהוה) spośród Mojżeszem (Mosze - משה), o plagach, które Przedwieczny zesłał na Egipcjan i o pomyślnej ucieczce spośród Egiptu spośród wykorzystaniem licznym cudom i opiece Boga. Zachowano również treść o wędrówce przez pustynię, ustanowieniu kapłaństwa (spośród synów Leewiego - lewitów), oraz o zdobywaniu Ziemi Obiecanej przy wodzą Jozuego w walkach spośród zamieszkującymi je ludami. Ciągłe zagrożenie spośród ich okolica spowodowało tendencje centralistyczne i ostatecznie zrobienie zjednoczonej monarchii izraelskiej (Saul, Dawid, Salomon).
Według historyków religii zbieżności wśród wierzeniami Hebrajczyków natomiast egipskim kultem Atona (nazwa podobna aż do hebrajskiego imienia Boga - Adonaj) mogą zaświadczać o tym, iż Hebrajczycy ulegli wpływom monoteistycznej doktryny Echnatona, to jest wspak - zainspirowali tę doktrynę. W obu przypadkach zakłada się silne więzi Hebrajczyków spośród Egiptem oraz w inny sposób łączy się insurekcja kultu Atona to jest Jahwe spośród biblijnym exodusem. Inne hipotezy dotyczą henoteistycznego charakteru pierwotnej religii Hebrajczyków, w której główną rolę odgrywał Przedwieczny wojny YHWH Zastępów (pochodzenia madianickiego?). Biblijne świadectwa pokazują lokalne kulty, sprawowany na "wyżynach", przykładowo na górze Garizim.
Król Salomon dokonał centraulizacji kultu, budując w 967 p.n.e. świątynię jerozolimską, zaledwie po jego śmierci kompetencja rozpadło się na dwa królestwa: Izrael (z siedzibą w Sychem) i Judę (z siedzibą w Jerozolimie). W obu ośrodkach kapłani spisywali teksty religijne i prawne, które ustawiony się trzonem Biblii hebrajskiej i żydowskiego prawa religijnego.
Upadek królestw Izraela (722 p.n.e.) oraz Judy (586 p.n.e.) spowodowany był podług tradycji licznymi odstępstwami od momentu przykazań boga Jahwe, natomiast w szczególności obdarzaniem czcią bogów "cudzoziemskich". upadek królestwa Judy oznaczał zburzenie pierwszej świątyni jerozolimskiej i okres niewoli.